(สยามรัฐรายวัน 29 มกราคม 2552) 

เขียนโดย ดร.เสรี  พงศ์พิศ

 

ปัญหาวิสาหกิจชุมชนเป็นปัญหาความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนา ชาวบ้านถูกทำให้คุ้นเคยกับการพัฒนาแบบ “สงเคราะห์” คือ เป็นผู้รับจากรัฐ จากหน่วยงานราชการหรือเอกชน ซึ่งนำ “โครงการ” ไปให้ชุมชน โครงการแล้วโครงการเล่า สี่ห้าสิบปีมีหลายสิบโครงการก็ไม่เห็นเกิดการพัฒนายั่งยืน ชุมชนเข้มแข็งจึงแข็งแต่ป้าย ที่ไปปักไว้ถ่ายรูปเอาไปทำรายงานความดีความชอบ 
        
ชาวบ้านเข้าใจว่า วิสาหกิจชุมชนเป็น “โครงการ” ที่รัฐไปบอกชาวบ้านให้รวมตัวกันทำ โดยจะให้การสนับสนุน การสนับสนุนที่ชาวบ้านคิดเป็นอย่างอื่นไม่ได้นอกจากงบประมาณที่จะตกถึงชุมชน ในรูปเงินให้เปล่าหรือเงินกู้เงินยืมก็ยังดี
 
        

วิสาหกิจ ชุมชนเป็นแนวคิดที่เกิดจากชุมชน ที่ต้องการรวมกลุ่มกันเพื่อช่วยเหลือกันในการดำเนินกิจการต่างๆ ที่มีลักษณะเป็นการประกอบการ บริหารจัดการเชิงธุรกิจ แต่ไม่ได้ต้องการทำธุรกิจเต็มรูปแบบ แต่เพื่อสร้างรากฐานความมั่นคงให้สมาชิก ซึ่งถ้าทำคนเดียวจะทำไม่ได้ หรือถ้าไปรวมกับสหกรณ์ใหญ่ๆ ก็ลำบาก เป็นการร่วมกันสร้างระบบสวัสดิการให้ตนเอง หรืออีกนัยหนึ่ง สร้างภูมิคุ้มกันให้กลุ่ม ให้ชุมชน 
        
วิสาหกิจชุมชนมีองค์ประกอบสำคัญอยู่ 7 ประการ คือ

๑) ชุมชนเป็นเจ้าของและผู้ดำเนินการ ไม่ใช่เป็นลูกจ้างอย่างที่ทำกันในหลายชุมชน ที่มีเถ้าแก่คนนอก หรือคนรวยคนเดียวเป็นเจ้าของ ให้ชาวบ้านเป็นแรงงาน เป็นเหมือนโรงงานในหมู่บ้าน แทนที่จะตั้งอยู่ในเมือง  และดำเนินการโดยชุมชน ไม่ใช่ไปจ้างคนต่างถิ่นต่างแดนมาทำงานให้

๒) ผลผลิตมาจากกระบวนการในชุมชน เป็นงานที่เกิดขึ้นภายในชุมชน ไมใช่ไปลงทุนที่อื่นที่ไหน

๓) ริเริ่มสร้างสรรค์เป็นนวัตกรรมของชุมชน เป็นอะไรที่ไม่ใช่ทำตามคนอื่น แต่เป็นผลผลิตของกระบวนการเรียนรู้ การต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือเป็นการค้นคิดอะไรใหม่ๆ ซึ่งถ้าหากเหลือใช้เอาไปขายข้างนอกก็จะแข่งขันกับคนอื่นได้ ไม่ใช่ได้แต่เลียนแบบคนอื่น

๔) มีฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นผสมผสานกับภูมิปัญญาสากล ทำให้ผลผลิตมีเอกลักษณ์ของท้องถิ่น เอาไปขายข้างนอกก็น่าจะแข่งขันกับคนอื่นได้ เพราะมีทั้งของเก่าและของใหม่ผสมผสานกัน ทำให้ได้ของดีท้องถิ่นและรูปแบบหรือเทคนิคสากลมาเสริมหรือผสานให้กลมกลืน

๕) มีการดำเนินการแบบบูรณาการ เชื่อมโยงกิจกรรมต่างๆ อย่างเป็นระบบ  หมาย ถึงการดำเนินการวิสาหกิจชุมชนไม่ใช่เน้นที่การผลิตเรื่องหนึ่งสองเรื่อง เพื่อขายอย่างเดียว แต่ผลิต แปรรูป จัดการให้เกิดการประกอบการในรูปแบบต่างๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของท้องถิ่นเป็นหลัก แปลว่าต้องทำหลายๆ อย่าง ต้องมีข้อมูล ต้องวิจัยเอาเองว่า ชุมชนกินอยู่อย่างไร ซื้อกินซื้อใช้อะไรบ้าง และจะทำอะไรเพื่อลดการซื้อกินซื้อใช้ลงให้ได้สัก “เศษหนึ่งส่วนสี่” ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง  ถ้ามีข้อมูลที่ชุมชนวิจัยเองก็จะพบว่า มีมากกว่านี้อีกที่ชุมชนทำเองได้

๖) มีกระบวนการเรียนรู้เป็นหัวใจ  วิสาหกิจชุมชนเกิดได้ สำเร็จได้ด้วย “ความรู้และปัญญา” ไม่ใช่เพียงเพราะมีเงินมีงบแล้วจะเกิดได้ การใช้ “เงินนำหน้าปัญญาตามหลัง” อาจเกิดได้แต่เพียงโครงการ แต่ไม่อาจเกิดการพัฒนายั่งยืน  การเรียนรู้จะทำให้เข้าใจกระบวนการวิสาหกิจชุมชนทั้งหมด และจะเข้าใจข้อสุดท้ายต่อไปนี้ คือ

๗) มีการพึ่งตนเองเป็นเป้าหมาย ถ้าไม่มีการเรียนรู้ก็จะไม่เข้าใจความข้อนี้ และจะคิดเพียงสั้นๆ ว่า ทำอย่างไรจึงจะผลิตเยอะๆ ขายเยอะๆ จะได้ตังค์เยอะๆ ซึ่งก็เหมือนหลอกตัวเอง เพราะที่สุดก็วนไปมากับการผลิตแล้วขายไม่ออก เป็นหนี้เป็นสิน ท้อ หมดกำลังใจ เลิกทำ หันไปรับจ้าง หาเงินไปซื้ออยู่ซื้อกินเหมือนเดิม

วิสาหกิจชุมชนไม่ได้เริ่มจากการเรียนรู้วิธีทำ แต่เริ่มจากการเรียนรู้วีคิดที่ถูกต้องต่างหาก
 

Comment

Comment:

Tweet

So how does such a good price glasses? Comes the question it? Billion over net sale of Oakley glasses myopia optical frames plate prices from 700-1400 yuan range, the price of different models are different Of course the price is referred to herein billion over optical network that the sales price, the sales prices of other platforms because the channel is not the same, prices are not the same, consumers should buy genuine judgment according to their needs and most of Oakley glasses important.

#796 By (112.111.88.254|112.111.88.254) on 2015-05-27 04:02

#795 By (197.210.252.44|148.251.91.38, 197.210.252.44) on 2014-09-17 20:51

#794 By (197.210.252.44|148.251.91.38, 197.210.252.44) on 2014-09-17 20:44

Hmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog loading? I'm trying to find out if its a problem on my end or if it's the blog. Any feed-back would be greatly appreciated.
http://www.lanzuandanbao.com/tee-shirt-boutique-magasin-134.html

#792 By http://www.lanzuandanbao.com/tee-shirt-boutique-magasin-134.html (76.164.214.21|76.164.214.21) on 2014-08-28 23:56

Hi there! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to check it out. I'm definitely loving the information. I'm bookmarking and will be tweeting this to my followers! Wonderful blog and amazing design.
<a href="http://www.lanzuandanbao.com/tee-shirt-boutique-magasin-134.html" ></a>

#793 By http://www.lanzuandanbao.com/tee-shirt-boutique-magasin-134.html (76.164.214.21|76.164.214.21) on 2014-08-28 23:56

Good day! Would you mind if I share your blog with my myspace group? There's a lot of people that I think would really enjoy your content. Please let me know. Thanks
http://www.shoessaleme.com/

#791 By http://www.shoessaleme.com/ (76.164.214.45|76.164.214.45) on 2014-08-16 09:25

Laredo-born and raised Ursulina prefers it collectible figurines,memorabilia, cave diving. She gets stimulated by spending time with her solid friends.

#790 By http://www.iqvoting.com/ (175.42.93.210|175.42.93.210) on 2014-05-04 17:35

Hey there would you mind letting me know which webhost you're utilizing? I've loaded your blog in 3 completely different web browsers and I must say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest a good web hosting provider at a honest price? Many thanks, I appreciate it!
http://www.timgwilt.com/casquette-de-marque-casquette-armani-vendre-25_70.html

#789 By http://www.timgwilt.com/casquette-de-marque-casquette-armani-vendre-25_70.html (76.164.214.36|76.164.214.36) on 2014-04-18 08:35

Hmm it appears like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I'll just sum it up what I had written and say, I'm thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog writer but I'm still new to the whole thing. Do you have any suggestions for inexperienced blog writers? I'd really appreciate it.
http://www.timgwilt.com/casquette-de-marque-casquette-armani-vendre-25_70.html

#788 By http://www.timgwilt.com/casquette-de-marque-casquette-armani-vendre-25_70.html (76.164.214.36|76.164.214.36) on 2014-04-18 03:38

Absolutely pent content , appreciate it for selective information .
<a href="http://goo.gl/SNWQuj" >????</a>

#787 By http://goo.gl/SNWQuj (72.46.134.171|72.46.134.171) on 2014-01-15 15:40

I? not that much of a online reader to be honest but your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site to come back later on. All the best
SNOWBOARD http://www.zfyjqb.com/

#786 By SNOWBOARD (198.27.85.197) on 2013-11-15 03:56

Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point. You obviously know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your site when you could be giving us something informative to read?
<a href="http://kutu.7ammodeh.com/new-balance-japan-17.html" >??????? 576</a>

#785 By ??????? 576 (198.27.85.197) on 2013-11-15 02:35

Today, I went to the beach with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear." She placed the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but I had to tell someone!
<a href="http://www.7ammodeh.com/" >?????</a>

#784 By ????? (198.27.85.175) on 2013-11-15 02:11

Thanks for your marvelous posting! I quite enjoyed reading it, you may be a great author.I will always bookmark your blog and may come back down the road. I want to encourage one to continue your great writing, have a nice day!
????????? ?? http://www.nomoremold.biz/

#783 By ????????? ?? (198.27.85.197) on 2013-11-15 01:53

I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you create this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz respond as I'm looking to construct my own blog and would like to find out where u got this from. thanks
???? ??? http://www.xlhulan.com/?????????Drmartens?-japan-10.html

#782 By ???? ??? (198.27.85.197) on 2013-11-15 01:47

Greetings from Colorado! I'm bored to tears at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break. I enjoy the information you present here and can't wait to take a look when I get home. I'm amazed at how fast your blog loaded on my cell phone .. I'm not even using WIFI, just 3G .. Anyways, great blog!
<a href="http://www.nomoremold.biz/????-japan-26.html" >? ????</a>

#781 By ? ???? (198.27.85.197) on 2013-11-15 00:53

I? not that much of a internet reader to be honest but your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site to come back later on. All the best
<a href="http://www.souwin.net/????-japan-7.html" >?????? ???</a>

#780 By ?????? ??? (198.27.85.197) on 2013-11-14 17:47

Hey there just wanted to give you a quick heads up. The text in your content seem to be running off the screen in Safari. I'm not sure if this is a formatting issue or something to do with browser compatibility but I figured I'd post to let you know. The design look great though! Hope you get the problem fixed soon. Thanks
?????? ???? http://www.ii-love.com/fujifilm-japan-22.html

#779 By ?????? ???? (198.27.85.175) on 2013-11-14 10:57

I like what you guys are usually up too. Such clever work and exposure! Keep up the very good works guys I've incorporated you guys to my personal blogroll.
<a href="http://??.7ammodeh.com/?????-japan-2.html" >?? ?????</a>

#778 By ?? ????? (198.27.85.175) on 2013-11-14 10:57

Incredible! This blog looks just like my old one! It's on a completely different topic but it has pretty much the same layout and design. Superb choice of colors!
????????????? http://www.souwin.net/?????-japan-44.html

#777 By ????????????? (198.27.85.197) on 2013-11-14 10:46

Hey are using Wordpress for your site platform? I'm new to the blog world but I'm trying to get started and set up my own. Do you require any coding knowledge to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!
<a href="http://www.ii-love.com/fujifilm-japan-22.html" >?????? xf1</a>

#776 By ?????? xf1 (198.27.85.175) on 2013-11-14 03:36

With havin so much content do you ever run into any issues of plagorism or copyright infringement? My blog has a lot of completely unique content I've either authored myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any solutions to help prevent content from being ripped off? I'd certainly appreciate it.
<a href="http://www.gracetowel.com/???-?????-japan-9.html" >????????</a>

#775 By ???????? (198.27.85.175) on 2013-11-14 03:29

Currently it sounds like Wordpress is the preferred blogging platform out there right now. (from what I've read) Is that what you are using on your blog?
<a href="http://www.etpifa.com/babyg-japan-2.html" >??????</a>

#774 By ?????? (198.27.85.175) on 2013-11-14 03:28

Hello! This is my first comment here so I just wanted to give a quick shout out and say I really enjoy reading your articles. Can you suggest any other blogs/websites/forums that deal with the same topics? Thanks!
<a href="http://www.gracetowel.com/?????-?????-japan-63.html" >???????? ?????</a>

#773 By ???????? ????? (198.27.85.175) on 2013-11-14 03:28

Howdy! Would you mind if I share your blog with my myspace group? There's a lot of folks that I think would really appreciate your content. Please let me know. Many thanks
<a href="http://www.askcarlyle.com/" >askcarlyle</a>

#772 By askcarlyle (198.27.85.175) on 2013-11-14 02:59

Hi! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout out and tell you I truly enjoy reading through your posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that deal with the same topics? Many thanks!
<a href="http://??.7ammodeh.com/?????-japan-21.html" >????? ???????</a>

#771 By ????? ??????? (198.27.85.175) on 2013-11-14 02:52

Wow that was odd. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyways, just wanted to say wonderful blog!
??? ??????? http://www.saudikamat.com/???????-japan-1085.html

#770 By ??? ??????? (198.27.85.175) on 2013-11-13 21:23

There are traditional as well as modern which are used for building construction, maintenance or repair.

#769 By mcm handbags (220.176.194.173) on 2013-11-10 02:08

Women can surely enjoy the flexibility of such accessories that often come in attractive designs and colors..

#768 By mulberry outlet york (220.176.194.173) on 2013-11-09 13:34

Heya! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing a few months of hard work due to no backup. Do you have any methods to protect against hackers?
???? ??? http://tokei.gsgzp.com/soedishre

#767 By ???? ??? (62.210.202.235) on 2013-11-09 08:14

I? not that much of a online reader to be honest but your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site to come back later. Many thanks
?????? http://www.pryluky.net/??????-adult-7.html

#766 By ?????? (62.210.202.241) on 2013-11-08 14:14

Howdy would you mind letting me know which hosting company you're working with? I've loaded your blog in 3 completely different browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most. Can you suggest a good web hosting provider at a reasonable price? Cheers, I appreciate it!
<a href="http://www.cisspworld.com/???????-collection-12.html" >????? ???</a>

#765 By ????? ??? (62.210.202.241) on 2013-11-08 14:06

I know this if off topic but I'm looking into starting my own blog and was wondering what all is required to get setup? I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty penny? I'm not very internet smart so I'm not 100% positive. Any suggestions or advice would be greatly appreciated. Appreciate it
????? http://www.bulmerica.com/?????-cx-4.html

#764 By ????? (62.210.202.241) on 2013-11-08 14:04

Howdy just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the pictures aren't loading correctly. I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different browsers and both show the same outcome.
???? ???? http://www.pryluky.net/???????-adult-3.html

#763 By ???? ???? (62.210.202.241) on 2013-11-08 13:45

It's a pity you don't have a donate button! I'd without a doubt donate to this fantastic blog! I suppose for now i'll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to new updates and will talk about this site with my Facebook group. Talk soon!
???? ?????????? http://www.ombang.com/??????????-jp-5.html

#762 By ???? ?????????? (62.210.202.241) on 2013-11-08 13:44

Greetings! I've been following your website for a while now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Kingwood Texas! Just wanted to mention keep up the fantastic work!
??? Baby-g http://www.ahnuu.com/g??????-2013???-outletjp-4.html

#761 By ??? Baby-g (62.210.202.241) on 2013-11-08 13:42

Wow that was odd. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyway, just wanted to say wonderful blog!
???????? ??? http://tokei.setapartmingb.org/oroc-orient

#760 By ???????? ??? (62.210.202.235) on 2013-11-08 12:09

Hi! I've been following your blog for a while now and finally got the courage to go ahead and give you a shout out from Austin Texas! Just wanted to say keep up the good work!
????? ???? http://sneaker.btrhorse.com/

#759 By ????? ???? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:54

I love what you guys are up too. This type of clever work and reporting! Keep up the fantastic works guys I've added you guys to blogroll.
???? http://brand.npobit.com/lnner

#757 By ???? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:53

Hey! I could have sworn I've been to this website before but after reading through some of the post I realized it's new to me. Anyhow, I'm definitely glad I found it and I'll be bookmarking and checking back often!
????????????? ?? ?? http://fashion.taookeh.com/viviennewestwood-bahg-asjoi

#757 By ????????????? ?? ?? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:53

I love what you guys tend to be up too. This kind of clever work and reporting! Keep up the great works guys I've included you guys to blogroll.
????????? http://fashion.tmgmt.net/one-piece-dress

#756 By ????????? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:53

Hi there! This post could not be written any better! Reading this post reminds me of my old room mate! He always kept chatting about this. I will forward this article to him. Fairly certain he will have a good read. Many thanks for sharing!
?????? ??? http://watch.fomecomix.com/

#755 By ?????? ??? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:19

Hi! This is my first comment here so I just wanted to give a quick shout out and say I genuinely enjoy reading through your blog posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that deal with the same topics? Thanks a ton!
??? ?? http://tokei.dthink.biz/hublot-renqi

#754 By ??? ?? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:19

Howdy! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using for this site? I'm getting fed up of Wordpress because I've had issues with hackers and I'm looking at alternatives for another platform. I would be awesome if you could point me in the direction of a good platform.
????? ?? http://watch.abvmusic.com/

#753 By ????? ?? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:18

Hey! This post couldn't be written any better! Reading this post reminds me of my old room mate! He always kept talking about this. I will forward this post to him. Fairly certain he will have a good read. Many thanks for sharing!
???? ??? ???? http://tokei.setapartmingb.org/keorkoco-nixon

#752 By ???? ??? ???? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:18

Hey there! I've been following your site for some time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Dallas Tx! Just wanted to mention keep up the good job!
????? ??? http://watch.efilmtube.com/dieseljub

#751 By ????? ??? (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:18

Today, while I was at work, my sister stole my iphone and tested to see if it can survive a 40 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad is now broken and she has 83 views. I know this is completely off topic but I had to share it with someone!
fashion.taookeh.com http://fashion.taookeh.com/

#750 By fashion.taookeh.com (62.210.202.235) on 2013-11-08 11:03

I dugg some of you post as I cerebrated they were invaluable extremely helpful
????? http://www.cykologic.com/

#749 By ????? (62.210.202.26) on 2013-11-08 02:42

You could certainly see your expertise in the work you write. The arena hopes for more passionate writers such as you who aren't afraid to say how they believe. All the time follow your heart. "The most profound joy has more of gravity than of gaiety in it." by Michel de Montaigne.
<a href="http://www.buridanov.com/shiseido-???-jp-2.html" >??? ?? ???</a>

#747 By ??? ?? ??? (62.210.202.26) on 2013-11-08 02:27

You are my intake , I own few web logs and infrequently run out from to post .
<a href="http://www.buridanov.com/" >buridanov</a>

#748 By buridanov (62.210.202.26) on 2013-11-08 02:27